Restauratie - Papieren kunstwerken - Etsen
Etsen 1
Alle etsen worden in metaal gemaakt. Koper is het meest geschikt: het laat zich goed schoonhouden, heeft een mooie etslijn en is hard. De metalen plaat moet 1 ŕ 3 mm dik zijn en gaaf en glad van oppervlak. Daartoe wordt de plaat met amarilpoeder geslepen en met bruineerstaal en olie gepolijst. Oxidatievlekken moeten volledig verwijderd worden, tenzij men er gebruik van wenst te maken. De randen worden gefacetteerd, de hoeken afgerond. De gepolijste plaat moet grondig ontvet worden met azijn, spiritus, soda, ammoniak, krijt en zijdepapier en schoongespoeld met water. Als de plaat niet geheel ontvet is laat de etsgrond los.
Voor het etsen moet de plaat geprepareerd worden. Tot het prepareren hoort het aanbrengen van de etsgrond en het roeten.
Het etsen zelf bestaat uit het tekenen in de etsgrond en het uitbijten met zuur.
Het drukken van etsen gebeurt op dezelfde wijze al van andere diepdrukvormen, maar er wordt meer gebruikt gemaakt van plaattoon eventueel door retroussage versterkt.
Voor manuele diepdruk zijn dikke olieachtige inkten vereist. Ze worden van fijngewreven roet gemaakt met ‘gebrande’ lijnzaadolie of lijnolievernis als drager en bindmiddel. Een geringe toevoeging van gewone lijnolie aan de inkt wordt wel gebruikt om door enige uitvloeiing daarvan wat warmere lijnen te verkrijgen. Het roet, Franforterzwart, ivoorzwart of lampezwart, geeft een grijsachtig zwart, waar wat blauw aan toegevoegd wordt om diepzwart te verkrijgen of rood of gebrande sienna dat het zwart warmer maakt.
De inkt dient een grote samenhang te hebben zodat, wanneer bij het afdrukken de inkt aan het papier hecht, hij vrijwel geheel uit de groeven wordt getrokken. Op het papier verstijft de inkt in 48 uur en is dan droog. Daarna zet een oxidatieproces in dat jaren kan duren: de inkt versteent. Hierdoor bewaren prenten op goed papier gedrukt door de eeuwen heen hun frisheid.
Etsen vertonen, net als gravures, voornamelijk slijtage door vervuiling en blootstelling aan de omgeving bij inkadering en tentoonstelling.
Na grondig testen, kan de ets meestal zowel droog als vochtig gereinigd worden.
1 Fons Van Der Linden, De grafische technieken. 2de uitg., Schoten, 1982.